Ik zou zelf een volgend lijstje kunnen samenstellen:

• Genieten van het Bourgondische ideaal
• Kiekjes nemen en ze in een digitaal album vereeuwigen
• Een blog hier en daar neerpennen
• Lectuur verslinden
• Het internet afschuimen
• Kunst(el)ig zijn
• Sportief een blokje rond lopen
• Huisman zijn
• Steden en tripjes
• Etalagehangen
• Mensen verbeteren wanneer ze fout zijn
• Zelf verbeterd worden waar mogelijk
• …

En dat zijn er nog maar enkele.

Ik denk dat hobby’s meer dan ooit terug zijn. Dat zie ik aan de drang naar het authentieke, de trend van onze generatie. De top 5 van non-fictie liegt er niet om.

Hobby’s, niet langer een modewoord voor zelfverklaarde mensen maar wel een sleutelmoment voor de generatie Y. Waar is die like-knop?

Da Vinci’s Dame met de hermelijn is voor mij het werk van 2011. De hype, de commotie maar ook mijn bezoek aan Krakow (waar het werk tentoongesteld wordt) maken dit voor mij de kunstherinnering aan het voorbije jaar.

Linkje naar de foto’s.

Maar je bent nu eenmaal in de Champagnestreek, omgeven door herfstaferelen, verlaten wijngaarden en die laatste druivenranken. Dan wordt het vlees zwak en geef je jezelf over aan de smaak van een lokale champagne. En op dat moment bedenk ik: dit is beter dan de goeie cava die we op regelmatige basis drinken. Dit is beter dan veel dingen die we op regelmatige basis drinken. En dit is zeker 14 euro waard. 14 Euro dus voor een fles champagne. Champagne van een kleine familie die alles nog zelf doet. Daar heb ik respect voor en wil ik mijn principes opzij zetten. Voor 14 euro.

We zijn dus 6 flessen Jean Dumangin rijker, een melange van Carte d’Or, Brut Réserve en Millésime 2005. Om te bewaren voor die zeldzame gelegenheden waarop champagne op zijn plaats is. Om te koesteren dus. Voor 14 euro per fles (toegegeven, die Millésime is iets duurder). Principes, het spijt me oprecht!

Wat zei hij nu exact? Heel eenvoudig: wil je meedoen op facebook, installeer dan een pagina en geen profiel! Voila, kort en sec! Ikzelf ben een facebook’er om net die culturele instellingen op de voet te volgen. Twitter is nog niet echt aan hen besteed (hoewel er natuurlijk ook uitzonderingen zijn …). Maar hier komt het addertje kijken: een overgrote meerderheid gebruikt effectief een profiel ipv een pagina om zichzelf op de kaart te zetten. Wat dus uiteraard impliceert dat je met hen vriendjes moet worden om op de hoogte te blijven van wat er reilt en zeilt. Vervelend, zeker omdat sommige onder hen al de kaap van 5000 bereikt hebben en iedereen weet wat dat betekent!

Goed, tijd om de vuile was buiten te hangen! Hier zijn al enkele ‘personen’ die dringend hun identiteit op facebook dienen aan te passen:

Artforum vzw, boek.be, Creatief Schrijven, Cultuurcentrum Berchem,  De Standaard, Erfgoeddag Vlaanderen en Brussel, Iedereen Leest, KMSK Brussel, Kunstencentrum Brussel, Kunstinhuis Gent, MSK Gent, Nacht v/d Poëzie, Openbaar kunstbezit Vlaanderen, Universiteit Gent, Vlaams Architectuurinstituut, Volkskunde Vlaanderen, Zythos vzw

En zo heb ik ze nog niet alle opgesomd… De lijst is lang, veel te lang. Misschien tijd om wakker te worden en onszelf de vraag te stellen waar we het meeste mensen gaan bereiken? Via het gesloten systeem van het ‘vriendjes maken’ of via de open structuur van een pagina? Volgens Jan is een pagina the way to go en ik volg hem daar graag in! Een levensecht voorbeeld is Lieven Blancquaert: 5000 volgers en onmogelijk om te weten wat de volgende tentoonstelling of fotoreportage wordt, iets wat ik nochtans graag wil weten. En ik ben niet alleen, denk ik dan…

Rest me dus enkel nog te zeggen: een pagina is wat je nodig hebt! Doe het dan ook!

In Nederland voert de regering forse besparingen door. Enkel toppers uit het landschap worden gespaard, zo lijkt het wel. Het Museum Boerhaave (ontdek ze op Twitter) wordt op dit moment bedreigd in haar voortbestaan maar de gemeente Leiden heeft zich openlijk geëngageerd om ten strijde te trekken, een actie die ik enkel maar kan toejuichen!

Hoe zit dat hier eigenlijk, in België? Eerlijk gezegd weet ik het niet. Ik zie weinig meldingen over sluitingen van musea maar ik zie wel nog steeds verhalen over het gemarginaliseerde statuut van kunstenaars en kunstminnaars. Er wordt nog steeds veel over de grenzen gekeken terwijl hier genoeg talent rondloopt. De kunstwereld moet haar visie verruimen: amateurs kunnen best maffe dingen doen, denk ik dan. De Week v/d Amateurkunsten is daar een goed voorbeeld van.

Onlangs werd Jan Hoet gelauwerd voor zijn loopbaan. Als niet-liefhebber van moderne kunst ben ik toch onder de indruk van die man: de moderne, Belgische kunst op de kaart zetten, stedelijke initiatieven opstarten en als kers op de taart een eigen museum openen. Het zijn er weinig gegeven … Maar ik maak me tegelijk de bedenking waar de ‘nieuwe’ moderne kunstenaar is? Waar is kunstenaar 2.0 en waarom wordt zijn werkterrein zo ontweken? Het internet puilt uit van nieuwe namen, artiesten die zuiver digitaal werken en het web als hun ‘playground’ gebruiken. Niets zo eenvoudig als de nieuwe sociale media, waar iedereen zo wild over doet, te gebruiken en in te zetten om hun realisaties kondig te maken. Waarom doen we dit niet?

De overheid blijft maar geld pompen in ogenschijnlijk eindeloze putten, putten die nooit aan de burger getoond zullen worden. Tenslotte is kunst is 95% van de gevallen openbaar en betaald door belastinggeld. Tijd dan ook om dit opnieuw aan de burger terug te geven. Tijd om de burger zijn/haar speeltuin terug te geven om creatief te kunnen zijn. Tijd, tenslotte, om deze speeltuin ook in het collectief geheugen op te nemen. Kunstenaars 2.0 zullen je er eeuwig dankbaar om zijn!

In haar artikel bespreekt ze het fenomeen van risiconemers en ‘space-makers’. Deze laatste zijn zij die de risiconemers de ruimte laten om risico’s te nemen, iets wat in weinig Belgische bedrijven kan. Risico’s zijn van den boze, zeker in een muffe wereld zoals de museale. Ik kan me weinig tentoonstellingen herinneren die me van m’n sokken bliezen gewoonweg door hun originaliteit, iets waar ik hier trouwens op regelmatige basis aanklaag. Dus risico’s nemen in een museale wereld, het zal altijd iets blijven voor een wereld ver weg van de onze. Tenzij ik me vergis maar dat moet ik dan nog ontdekken!

Dit kort artikel behoeft naar mijns inzien weinig extra uitweiding. Het enige museum dat volgens mij toch een risico durft nemen is het MAS hoewel ook hier de publiekswerking in mijn ogen heel beperkt is: weinig interactie en nog minder inspelen op de bezoekers. Hoe lang kunnen we nog vasthouden aan het ‘wij-tonen-en-jullie-ondergaan’-principe? Neem risico’s! Durf doen! De mensen verdienen het!

Het MAS is zo’n trekpleister die ik aanvankelijk aan me laat voorbijgaan. Ik ben benieuwd naar wat er te beleven en vooral te bekijken valt maar ik weet ook dat het MAS een verzamelpunt wordt en geen concentratiepunt. Ik bedoel gewoonweg dat het MAS geen eigen collectie opbouwt maar andere museale collecties bij elkaar brengt, gekruid met een Antwerps sausje. Als filosofie geloof ik hier wel in maar ik stel me de vraag of we echt nood hadden aan dit soort instellingen. De musea liggen op een steenworp van elkaar en uiteraard gaat het KSMKA voor lange tijd dicht maar binnen een tiental jaren staat het MAS nog te pronken op het Eilandje. Anderzijds was het argument om de buurt op te waarderen in mijn ogen ook niet relevant: de omgeving was immers al aan een remonte bezig nog voor de eerste steen gelegd was. Andere gegadigden waren eerder aanwezig!

Het MAS wordt na een moeizame bevalling eindelijk aan het publiek getoond. Talrijke bouwperikelen gingen eraan vooraf en zullen ook nog achteraf de kop opsteken. Maar eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat de toren gewoonweg een mooi gebouw is en daar draait het toch vaak om. Wanneer ik kijk naar de mogelijke ideeën voor de Boekentoren in Gent, ben ik overtuigd dat het MAS een juiste keuze was, vanuit architecturaal standpunt dan toch.

Zoals vermeld vind ik de collectie zelf niet altijd te verdedigen. Hopelijk zullen de vele aanwezige kunstenaars me op andere ideeën brengen. Vanuit professionele ervaring ken ik al een deel van de collectie maar ik ben zeker wel benieuwd naar wat er nog mag komen. Het MAS als aanvulling op de overige Antwerpse musea lijkt me niet echt van de juiste invulling voor het museum. Te veel lijkt me in dit geval ook echt te veel. Antwerpen is voor mij niet ‘groot’ genoeg om zoveel musea naast elkaar te herbergen, zeker niet wanneer sommige in dezelfde poel vissen.

Als korte mijmering over het MAS hoop ik ongelijk te krijgen, verrast te worden maar het MAS heeft volgens mij niet alle troeven die ik zoek in een museum. De plaatsing van een twee-sterrenrestaurant ipv cafetaria op het dak is alvast een fout begin!

De affiche beloofde veel: Van Eyck, Jordaens, Titiaan, … Een voor een de allergrootsten die hier hebben rondgelopen. Sterk dat je als organisatie zulke namen op je affiche kan zetten. Menig organisator van festivals wil wel een dergelijke deelnemerslijst, zij het dan in een iet of wat modernere vorm uiteraard. En toch blijft het moeilijk je niet te verliezen in zulk aanbod: beïnvloeding, Vlaams, Venetiaans, schilders, kunst, … Deze vijf associaties zijn voldoende om mij over de streep te krijgen!

Na 22 euro betaald te hebben voor een dagtrip zat mijn budget er voor die dag al grotendeels op. Persoonlijk vind ik dat veel geld. De NMBS is nog steeds niet een bedrijf dat naar mijn inzien het recht heeft om eisen te stellen maar doet dat toch, of ik nu wil of niet. Tien euro inkom voor een tentoonstelling? Voor dat geld wil ik ook naar de overige collectie kunnen kijken. Maar laat dat nu net niet het geval zijn: Tuymans bleek niet inbegrepen en zou nog maar eens acht euro extra betekenen. En er werd streng op toegekeken: menig ‘verdwaald’ bezoeker werd onverwijld teruggefloten!

Van Eyck, Jordaens en Titiaan? Ach, het bleek een gemakkelijke teaser. Van Eyck was vertegenwoordigd door welgeteld een klein schilderijtje: de Heilige Barbara van Nicodemië, iets waarvoor ik zelfs niet het land moet verlaten. Het maakt immers deel uit van de collectie van het KMSK te Antwerpen. Jordaens? Opnieuw een schilderij, minder bekend maar daarom niet minder magistraal. Titiaan bleek sterker vertegenwoordigd met o.a. een absolute topper, het werk over paus Alexander VI Borgia en Jacopo Pesaro. Echter opnieuw uit de collectie van het KMSKA.

Wat zagen we dan hoofdzakelijk? Tweede-rangs schilders die in de schaduw van hun grootmeesters stonden en eigenlijk nooit enige naambekendheid genoten hebben. Soms terecht maar soms ook onterecht. Zoals bekend ben ik een liefhebber van de Vlaamse Primitieven. Het is dan ook uitermate fascinerend om te zien hoe beide regio’s elkaar bevrucht hebben: wij via onze pathetiek en kleurgebruik, zij via hun compositie en humaniteit. Bozar slaagde er wonderwel in deze wisselwerking te tonen en uit te spelen. In het begin toch… Gaandeweg werd de tentoonstelling vrij saai, monotoon en spartelde ze om de contrasten levendig te houden, om te eindigen in een absoluut vervelend overzicht van stillevens en fruitschalen …

Wat onthoud ik nu van deze dag? Dat de Pistolei nog steeds de beste lunchkeuken in Brussel is (aspergestoemp met vleesbrood voor 7 euro is gewoonweg priceless) en dat Rubens een magistraal meesterwerk gemaakt heeft dat tot mijn absolute favorieten behoort: de Heilige Drievuldigheid