Jong, omdat het feilloos integreert met social media. Jong omdat het een uitgebreid gamma aan moderne titels vertegenwoordigt. Jong omdat, wel, het ziet er gewoon gelikt uit.

Ouder, omdat de website toelaat op titel, auteur, … te zoeken. Ouder, omdat je lijstjes en lijstjes en nog lijstjes kunt doorzoeken. Ouder omdat een vergelijkend overzicht in genres mogelijk is.

bmattijs is De stad der blinden aan het lezen.

bmattijs is fan geworden van het genre Literaire romans.

bmattijs heeft Catch-22 gelezen.

Zo’n dingen vind ik persoonlijk dus wel handig. Het laat me toe om per hyperlink snel doorheen een genre te surfen. Ik kan van het ene naar het andere klikken zonder een rode draad te vergeten. Een beetje “I thought you might like this” maar dan voor boeken. Geen aankoopverplichtingen vereist, sorry Amazon.

Zijn er geen mindere kanten? Tuurlijk wel, de site is een rommeltje. Teveel informatie op het hoofdscherm. In die mate zelfs dat het een beetje afschrikt. Waarom kan ik geen geschenkenlijstje opmaken? Feestdagen in aantocht! En waarom kan ik niet inloggen via facebook? Kom nu, die api is toch al een hele tijd beschikbaar.

Boek.be dus, goed bedoeld en hard gewerkt maar het kan, zoals steeds, nog beter!

Twitter, wat is het?

Maar vooral, wat is het niet? Twitter is geen communicatieplatform in strikte zin. Daarmee bedoel ik dat je geen een-op-een-relatie kan opbouwen met iemand waarin je lange zinnen en discussies ontspint. Daartoe dient e-mail en zal het ook altijd blijven dienen. Of misschien nog iets meer wereldvreemd: je ontmoet elkaar thuis of op een ontmoetingsruimte, die je uiteraard vrij mag kiezen. Twitter is wel een communicatieplatform om snel informatie uit te wisselen. Informatie die de wereld op zichzelf ook zou bereiken, maar niet aan de snelheid waarmee de digitale gemeenschap de dag van vandaag gewend is. Ik denk maar aan de onlusten in Iran, de berichten over Ijsland en haar aswolk, … Is dit gevaarlijk? Absoluut! Niemand kan als moderator tussen beide komen, een druk op de knop en het bericht wordt alweer doorgestuurd naar nieuwe lezers (een retweet in het vakjargon). Is het doeltreffend? Zeer zeker. Informatie, positief en negatief, bereikt het publiek dat het wenst te bereiken. Werkt het vervelend? Ja en nee: soms ontvang je info die je graag wenst te raadplegen, soms ben je het slachtoffer van twitspam, een iet wat vervelende neiging van (vaak beginnende) gebruikers om hun privéleven openbaar via Twitter te verkondigen.

Maar dat is toch net het probleem?

Dat klopt! Twitterleken, die zich net op het platform storten, zien nog niet de meerwaarde in en tweeten er maar op los, zonder enig besef van inhoud of doelpubliek. Vooral dit laatste is iets waar Twitter zich onderscheidt van overige kanalen: je richt je langzaam tot een ensemble van volgers, die je bewust volgen en die dus ook bewust naar je boodschap willen luisteren. Zij zullen snel afhaken wanneer de boodschap nutteloos blijkt, niet interessant of gewoonweg storend. Mijn persoonlijke ervaring met Twitter leert me dat dit vooral voor culturele instanties een belangrijke motivatie is. Zelf onderhoud ik, naast mijn eigen account, ook dat van een kerk in het Vlaamse landschap (@stgummaruslier). Ik kan me, als medewerker (ik ben vrijwilliger), niet permitteren om rotzooi het web op te sturen. Het lijkt me ook wat vreemd dat een kerk een boterham met choco zou eten of zich op het wc volop zou uitleven. Toch lijkt het vaak nog dat buitenstaanders dit idee erop nahouden. Kijk je echter verder dan je digitale neus lang is, dan zie je een wereld die leeft, ideeën ontwikkelt en informatie uitwisselt. Twitter leeft en daar valt niks aan te veranderen.

Hoe kan ik het zelf beter?

Sluit jezelf af van vooroordelen en ontdek het zelf. Wees doelbewust in wie of wat je wil volgen. Persoonlijk ben ik op Twitter actief in de zoektocht naar e-culture, een ruim begrip dat vooral zoekt hoe web2.0 een meerwaarde kan betekenen voor de culturele sector. Het is verbazend hoe levend dit idee is op Twitter, hoe levend dit idee is in het buitenland en hoe erbarmelijk onze sector er aan toe is! En dit allemaal van op Twitter zelf! Jong en oud leeft op Twitter, deelt mee, weerlegt maar vooral discussieert en ondervindt. De discussie leeft nadat ze veel te lang is weggeweest. Denk dus na en bezin grondig voor je begint. Kijk bij jezelf waarom je op Twitter wil en wat je kan meedelen aan de wereld. De open encyclopedie, die het web is, kan er enkel maar beter van worden.

En wat dan met de donkere kanten van het web?

Twitter biedt geen uitweg, maar reikt de hand. Zoals vermeld, er zijn geen moderatoren. Enkel gebruikers en hun mening. Dit heeft echter ook het omgekeerde effect: net omdat er zoveel gebruikers onmiddellijk toegang hebben tot gelijksoortige bronnen, kunnen zij als moderator optreden. Zij kunnen correcties maken, feiten weerleggen of de discussie verleggen naar de ware achtergrond. Een reactie, tweet of retweet, is snel geplaatst en kan op haar manier een zelfstandig leven leiden. Ook dit is een moeilijk te omkaderen principe, nogmaals wegens het gebrek aan een centrale moderatie. Uiteraard zal er misbruik optreden en zullen minder koosjere organisaties Twitter ontdekken. Maar ik heb er vertrouwen in dat de online gemeenschap haar eigen paden reeds bewandeld heeft en snel genoeg de kat aan de bel kan binden. Althans, dat hoop ik toch.

Dus … ?

Twitter is niet langer die gesloten gemeenschap, met boodschappen van weinig algemeen nut. Gebruikers zijn bewuster van de mogelijkheden, informatiedeling is een sterk principe en de vinger wordt heel strikt aan de pols gehouden. Het brengt enorme gevaren met zich mee maar ook grote kansen. Kansen die misschien andere organen niet hebben gekregen of nooit zullen krijgen. Zal Twitter onze nieuwsdienst worden? Het lijkt me vrij onwaarschijnlijk. Daartoe is het momenteel niet professioneel genoeg. Weet iedereen al hoe of wat? Nog minder waarschijnlijk als je kijkt naar de recente columns of de vrij waardeloze accounts van beroemdheden (binnen- en buitenlands). Wat brengt de toekomst? Moeilijk in te schatten. Ik verwacht dat Twitter zich naast Facebook zal plaatsen als het medium bij uitstek waarop mensen hun informatie in eerste instantie zullen halen. Of ze zich achteraf verder verdiepen, hangt af van hun eigen inzet, tijd en wil. Daar kunnen alle Twitters van de wereld niets aan veranderen!

Tekst, zoveel tekst, teveel tekst…

De trap afgedaald stootte ik op een muur van tekst. In vier talen, gelukkig. Een levensverhaal over de schilder. Als kunstliefhebber nam ik de tijd om te lezen. Weinig boeiends, zo leek, eerder een getater van feiten en encyclopedische gebeurtenissen. Ontgoocheling en vooral ergernis nummer een was een feit. De eerste twee zalen waren gevuld met werken van ateliermedewerkers of kopies naar El Greco. En alweer muren met tekst volgekribbeld. Licht verveeld jaagde ik mezelf verder, nam ondertussen nog een prachtwerk van de Heilige Sebastiaan mee en trad de volgende zaal binnen. Opnieuw tekst, tekst, tekst … Stop met die tekst, dacht ik bij mezelf en blijkbaar was ik niet alleen. Ik observeerde aandachtig iedereen die binnentrad en telde wie las en wie voorbijging. Nog geen tien procent las de ganse tekst, een andere twintig keek es en ging verder, de overige meerderheid gunde zelfs geen blik. Bon, een eerste indruk was dus de goede. Deze zaal bood op zich weinig boeiends, op een werk of twee na. De teleurstelling over deze tentoonstelling zwelde gevaarlijk aan. Na nog enkele zalen met muren vol tekst (met meeste een herhaling van reeds eerder opgesomde feiten) was het dan eindelijk aan de zaal met de apostelen (uiteraard nogmaals voorafgegaan door een barricade van tekst). Een moment suprême, dat was het minste wat ik kon zeggen. Absolute pracht, een gelukbrengende afsluiter van een ontgoochelende tentoonstelling.

Wat zei ik ook alweer?

Ik haal het dus aan: teveel tekst doodt je presentatie, zij het nu een tentoonstelling, wandeltocht, ontdekkingstocht, … Mensen zijn niet langer geboeid door alleen maar tekst en prentjes. Ze verdienen interactie. Als mensen iets willen weten, halen ze Google of Wikipedia boven, niet de tentoonstellingscatalogus, althans toch niet onze generatie. Je moet ze iets brengen of ze haken af. En toch blijkt nogmaals hoe weinig curatoren dit begrepen hebben. Ik zie dit ook dagelijks om me heen, hoe gidsen absoluut niet weten hoe mensen te boeien. Feiten afratelen werkt niet, het verhaal moet inspireren, aanzetten en uitnodigen. Interactie als daad bij het woord.

En wat dan?

En net daar falen meeste culturele instellingen: ze gaan er van uit dat mensen tijd en geduld hebben. Fout, mensen zijn gejaagd en willen dingen liefst zo eenvoudig mogelijk overhandigd krijgen. Daarom is er web 2.0, dat ons een handje kan helpen. Stel je voor: een eenvoudige webapplicatie die je toelaat je feedback na te laten, deze analyseert en daar een wordcloud of iets dergelijks van maakt. Op die manier zie je als organisator onmiddellijk waar je sterktes en waar je zwaktes liggen. Mensen laten graag feedback na (denk maar aan het succes van een gastenboek in een kerk/museum), dus waarom er dan geen maken die je ook effectief benut? Of laat mensen iets schrijven en stuur ze vervolgens een gepersonaliseerde wenskaart toe, fysiek of digitaal (printbaar weliswaar)? Gegarandeerd succes en je mond-op-mond reclame kan beginnen. Uiteindelijk is dat nog steeds belangrijk, zo niet het belangrijkste. Want als ik enkele mensen om me heen mobiliseer en hen vertel dat El Greco een zaal de moeite is en de rest tekst, gegarandeerd dat ze niet gaan (als ze dat al van plan waren in de eerste plaats …). Een uiterst gevaarlijke situatie!

Hoe kan het dus beter?

Laat ik daar later op terugkomen!

Met enig plezier nodig ik jullie uit de website te ontdekken en te doorlezen: http://museumtwo.blogspot.com/

Ik stootte recent op een artikel over Lazy Socials (lees hier meer). Kort samengevat zijn Lazy Socials hoog-opgeleide mensen die an sich interesse hebben in cultuur maar niet de tijd ervoor kunnen/willen vrijmaken. Die beruchte “30-regel” waarover UitinVlaanderen zo graag spreekt. Nogmaals kort samengevat: mensen willen niets doen wat verder dan 30 kilometer of 30 minuten van hun thuisbasis verwijderd ligt. Hun bastion is heilig en het is, excuseer me, verdomme moeilijk om hen er uit te krijgen. Hoe speel je er nu als moderne culturele instantie op in?

Verschillende manieren:

Doe es iets op een ander tijdstip!

Deze generatie wordt in hoofdzaak gedreven door een druk professioneel schema, vaak aangevuld met kids en andere sociale verplichtingen. Musea en dergelijke zijn echter vaak enkel en alleen geopend tijdens de kantooruren, op zaterdagen en een eventuele zondag. Dat impliceert dat 6 op 7 dagen niet beschikbaar zijn voor deze Lazy Socials: 5 dagen werken en zaterdag is winkeldag. Zondag wordt vaak opgevuld door wandelen, oma/opa-bezoek of terrasje met de vrienden. Een goed alternatief kan zijn om een vrijdagavond van 19u tot 22u in te plannen. Ik zie overal om me heen (ik spreek dan over Lier en Antwerpen) vrijdag als uitgaansavond terugkeren. Tot voor kort was dit zaterdag, maar die trend lijkt me stilaan wat te keren. Als je dus een leuke setting kan creëren op vrijdag, met drankje en hapje, aan een zeer voordelig tarief, kan je een ruim publiek aanspreken, dat op zich wel geïnteresseerd is in cultuur, maar niet de tijd vrij kan maken.

Doe es iets anders!

Schilderijen en kunstwerken zijn saai, jammer om te zeggen, maar het is zo. Niets funky aan op te merken. Toch zijn die Lazy Socials net wel die mensen die iets funky in kunst willen ontdekken. Organiseer es een presentatie met een artiest, vergezeld van dat hapje en drankje, maak muziek, creëer een leuke setting/loungy. Of je hiermee de basis van je museum uit het oog verliest? Ach, een museum met een 19de-eeuwse opvatting, is echt niet meer levensvatbaar de dag van vandaag, wat oude rotten in het vak ook zeggen. Kunst in een aangenaam, modern jasje is wat mensen meer aanspreekt, zelfs al is dat jasje heel ruim omvattend.

Het kost je niks!

Je mist sowieso al het bezoekersaantal, dus waarom geen kleine investering? Tate Britain deed iets gelijkaardigs, had £150 budget en verwelkomt nu een vrijdagpubliek van 3000 man. 3000 Mensen die je anders niet had gehaald of nooit had gezien. Om het toch economisch te maken: een ROI die enorm kan oplopen!

Geloof in de jeugd!

Nog iets wat ik vaak zie: jongeren en jong-volwassenen zijn niet ons doelpubliek. Uiteraard niet, wanneer je blijft vasthangen in die verouderde principes van conservatie en preservatie. Ontsluiting is het nieuwe buzzword en iets zegt me dat het meer dan dat zal worden. Digitalisatie en mobiliteit zijn twee aspecten die heel sterk zullen doordringen tussen dit en 5 jaar. De trein missen is geen optie. Maar besef dat net die jongeren en jong-volwassenen een sleutelrol gaan spelen. Zij kennen wel reeds de markttrends en spelen hier graag op in. De mobiele markt zal volgens mij een enorme groei doormaken de komende jaren. Musea met een mobiele website hebben dit reeds begrepen.

To app or not to app!

En zo kom ik bij m’n laatste punt: een mobiele applicatie of een mobiele website? Ik las cijfers dat in het Verenigd Koninkrijk de mobiele markt goed is voor 3% van het totale internetverkeer. Dat lijkt mij een enorm cijfer! Ik weet niet wat de cijfers in België zijn, maar gezien de misdadige bedragen die operatoren vragen een pak lager, denk ik. Dat wil echter niet zeggen dat die markt niet bestaat. Ze is reëel en ze groeit of zal groeien. Als je mobiel zegt, zeg je vaak iPhone in eenzelfde zin. Toch geloof ik dat de marktpenetratie ook hier niet zo hoog is. Andere toestellen zijn goedkoper, spreken een ruimer publiek aan en bieden hetzelfde surfcomfort. Dus komt de vraag: een applicatie (die vaak telefoongebonden is) of een website? Persoonlijk gok ik op het tweede. Je kan immers met een enkele website ieder mobiel toestel aanspreken en je verplicht niemand om iets te downloaden. Anderzijds moet je jezelf wel de vraag stellen hoe je hier inkomsten uit genereert. Je kan immers niemand dwingen om te betalen om je website te bezoeken. Een goed argument is echter dat je mensen kan aanspreken en “lokken” die je anders sowieso niet had aangetrokken. Dat je dus maw inkomsten genereert uit “quasi verloren kansen”. Meeste musea hebben een website. Het is slechts een kleine ingreep om deze mobiel toegankelijk te maken. Het moet volgens mij strategisch perfect mogelijk zijn om een balans te kunnen maken tussen mobiele inkomsten (dus bezoekers gelokt dankzij een mobiele website) en inkomsten uit de verkoop van een mobiele applicatie (meer platformen, dure opstartkosten, updates vereisen opnieuw kosten, niemand kan verplicht worden te kopen = risiso). Ik gok op een overwinning voor de mobiele websites, maar dit moet de toekomst uitwijzen. Ik ben alvast danig geïnteresseerd over het verdere verloop!

Je kan haar Twitterpagina hier volgen: @Stgummaruslier en haar facebookpagina hier: Sint-Gummarus op facebook.

Mijn eerste artikel, “Kamers vol Kunst in 17de eeuws Antwerpen”, naar de gelijknamige tentoonstelling, staat online en vind je hier.

Mogelijk staan er nog fouten in de tekst. Laat me dit gerust weten, ik apprecieer het ten zeerste!