Als liefhebber van de glasraamkunst is het bezoek aan deze kerk en gemeenschap echter gericht op haar grote kunstschat, namelijk het oudste glasraam van de Nederlanden. Gedateerd omstreeks 1387 werd het geschonken door de heer van Schoonvorst. Opmerkelijk is dat men deze schenker nog steeds kent. Voor vele oude glasramen is deze kennis immers al eeuwen verloren gegaan. Dit geslacht liet ook de befaamde Maagdentoren oprichten, die in 2006 gedeeltelijk instortte en momenteel gerestaureerd wordt.

Het glasraam zelf bestaat uit drie lancetramen met centraal de gekruisigde Christus. Deze werd in sterke mate gerestaureerd maar voor het overige is dit glasraam in goede staat en oorspronkelijke conditie tot ons gekomen. Jammer genoeg bevindt het zich achter een barok altaarstuk dat een deel van het raam afdekt. Het raam krijgt op die manier niet de kans zich volledig aan haar toeschouwers te tonen.

Wil je graag dit raam bezichtigen ben je verplicht de zondagse misviering bij te wonen. De overige dagen is de kerk gesloten.

Voor meer foto’s kan je steeds terecht op mijn Flickr-pagina.

Een zucht ontsloten door haar stem
Ontluikende lokken bleek in hun pracht
Gedachten verwijld in verlaten glorie
Eens wist ik wie zij was

Morgen droomt ze dezelfde droom
Van overgoten wolken in vergeten eenzaamheid
Spontaan ontspringt in haar dat ene
wat mij zo minzaam doet verlangen
naar moedeloos gefluister
ik hoor haar naam, ik hoor haar naam

Zal ik je … niet vandaag
Misschien een andere keer, tijd heelt
Verdwaal met me op die andere plaats
Een blik, een ontmoeting met jezelf
Eeuwig staat zij tussen mijn zinnen
Voor altijd fluistert ze deze woorden

Maar dus, Cracking Art. Bij ons zijn vooral kunstenaars als Jan Fabre en Wim Delvoye bekende koplopers. Maar er zijn zeker nog andere kunstenaars die deze vorm ontdekken. Mij lijkt vooral de ontwikkeling van dit soort kunstwerken een enorme uitdaging, een ware tour de force zeg maar. Niet iedere dag moet een kunstenaar letterlijk de elementen naar zijn wil buigen, vechten met de techniek en denken in termen van kunst. Is het resultaat geslaagd? Soms, maar soms ook niet. Belangrijk is om voorbij de namen te kijken en de werken “blind” te leren kennen. Ik ben er van overtuigd dat nieuwe pareltjes net onder het oppervlak sluimeren…

De bouwgeschiedenis van de Singel is uitermate complex en kaderde in een uitgebreid bouwprogramma dat gedurende de jaren 1950 en 1960 ingezet werd. Léon Stynen als belangrijkste architect zorgde voor verscheidene torens (de vroegere BP-toren en het voormalige Crest Hotel) langs de Antwerpse ring. Tussenin plaatste hij de Singel als een omvangrijk conservatorium met een doorloopverdiep vol met groene aanplanting (de ruimte van de huidige ring was toen immers nog natuurgebied). Een stadsvlucht als het ware. Maar het mocht niet baten: de ring kwam er en het conservatorium verloor haar groene tuin.

Doorheen de jaren zorgden verschillende architecten voor uitbreidingen op het oorspronkelijke plan (waaronder ook Stynen zelf). De voorbije jaren liet Stéphane Beel zich opmerken met enkele gewaagde doch eenvoudige ingrepen. Maar vooral de nieuwbouw van zijn hand zal de geschiedenis ingaan als een verstaan van de taal van Léon Stynen met inbreng van eigen accenten.

Op 3 oktober 2010 wordt het gebouw officieel voor het publiek geopend maar zelf heb ik reeds enkele foto’s genomen.

http://www.flickr.com/photos/bmattijs/sets/72157624175644438/

http://beta10.behance.net/gallery/my-moleskine/469888

Ook dit jaar is iedereen uitgenodigd om de ateliers van dichterbij te bezichtigen en het gesprek met de kunstenaars aan te gaan.

Glasroute 2010 startte afgelopen woensdag 12 mei in de Lierse Gevangenenpoort. Onderstaande foto’s werden ter plaatse genomen. Het weekend van 22 – 24 mei staat volledig in het teken van de route zelf en het bezoeken van de ateliers. Een aanrader!

Foto’s op Flickr!

Twitter, wat is het?

Maar vooral, wat is het niet? Twitter is geen communicatieplatform in strikte zin. Daarmee bedoel ik dat je geen een-op-een-relatie kan opbouwen met iemand waarin je lange zinnen en discussies ontspint. Daartoe dient e-mail en zal het ook altijd blijven dienen. Of misschien nog iets meer wereldvreemd: je ontmoet elkaar thuis of op een ontmoetingsruimte, die je uiteraard vrij mag kiezen. Twitter is wel een communicatieplatform om snel informatie uit te wisselen. Informatie die de wereld op zichzelf ook zou bereiken, maar niet aan de snelheid waarmee de digitale gemeenschap de dag van vandaag gewend is. Ik denk maar aan de onlusten in Iran, de berichten over Ijsland en haar aswolk, … Is dit gevaarlijk? Absoluut! Niemand kan als moderator tussen beide komen, een druk op de knop en het bericht wordt alweer doorgestuurd naar nieuwe lezers (een retweet in het vakjargon). Is het doeltreffend? Zeer zeker. Informatie, positief en negatief, bereikt het publiek dat het wenst te bereiken. Werkt het vervelend? Ja en nee: soms ontvang je info die je graag wenst te raadplegen, soms ben je het slachtoffer van twitspam, een iet wat vervelende neiging van (vaak beginnende) gebruikers om hun privéleven openbaar via Twitter te verkondigen.

Maar dat is toch net het probleem?

Dat klopt! Twitterleken, die zich net op het platform storten, zien nog niet de meerwaarde in en tweeten er maar op los, zonder enig besef van inhoud of doelpubliek. Vooral dit laatste is iets waar Twitter zich onderscheidt van overige kanalen: je richt je langzaam tot een ensemble van volgers, die je bewust volgen en die dus ook bewust naar je boodschap willen luisteren. Zij zullen snel afhaken wanneer de boodschap nutteloos blijkt, niet interessant of gewoonweg storend. Mijn persoonlijke ervaring met Twitter leert me dat dit vooral voor culturele instanties een belangrijke motivatie is. Zelf onderhoud ik, naast mijn eigen account, ook dat van een kerk in het Vlaamse landschap (@stgummaruslier). Ik kan me, als medewerker (ik ben vrijwilliger), niet permitteren om rotzooi het web op te sturen. Het lijkt me ook wat vreemd dat een kerk een boterham met choco zou eten of zich op het wc volop zou uitleven. Toch lijkt het vaak nog dat buitenstaanders dit idee erop nahouden. Kijk je echter verder dan je digitale neus lang is, dan zie je een wereld die leeft, ideeën ontwikkelt en informatie uitwisselt. Twitter leeft en daar valt niks aan te veranderen.

Hoe kan ik het zelf beter?

Sluit jezelf af van vooroordelen en ontdek het zelf. Wees doelbewust in wie of wat je wil volgen. Persoonlijk ben ik op Twitter actief in de zoektocht naar e-culture, een ruim begrip dat vooral zoekt hoe web2.0 een meerwaarde kan betekenen voor de culturele sector. Het is verbazend hoe levend dit idee is op Twitter, hoe levend dit idee is in het buitenland en hoe erbarmelijk onze sector er aan toe is! En dit allemaal van op Twitter zelf! Jong en oud leeft op Twitter, deelt mee, weerlegt maar vooral discussieert en ondervindt. De discussie leeft nadat ze veel te lang is weggeweest. Denk dus na en bezin grondig voor je begint. Kijk bij jezelf waarom je op Twitter wil en wat je kan meedelen aan de wereld. De open encyclopedie, die het web is, kan er enkel maar beter van worden.

En wat dan met de donkere kanten van het web?

Twitter biedt geen uitweg, maar reikt de hand. Zoals vermeld, er zijn geen moderatoren. Enkel gebruikers en hun mening. Dit heeft echter ook het omgekeerde effect: net omdat er zoveel gebruikers onmiddellijk toegang hebben tot gelijksoortige bronnen, kunnen zij als moderator optreden. Zij kunnen correcties maken, feiten weerleggen of de discussie verleggen naar de ware achtergrond. Een reactie, tweet of retweet, is snel geplaatst en kan op haar manier een zelfstandig leven leiden. Ook dit is een moeilijk te omkaderen principe, nogmaals wegens het gebrek aan een centrale moderatie. Uiteraard zal er misbruik optreden en zullen minder koosjere organisaties Twitter ontdekken. Maar ik heb er vertrouwen in dat de online gemeenschap haar eigen paden reeds bewandeld heeft en snel genoeg de kat aan de bel kan binden. Althans, dat hoop ik toch.

Dus … ?

Twitter is niet langer die gesloten gemeenschap, met boodschappen van weinig algemeen nut. Gebruikers zijn bewuster van de mogelijkheden, informatiedeling is een sterk principe en de vinger wordt heel strikt aan de pols gehouden. Het brengt enorme gevaren met zich mee maar ook grote kansen. Kansen die misschien andere organen niet hebben gekregen of nooit zullen krijgen. Zal Twitter onze nieuwsdienst worden? Het lijkt me vrij onwaarschijnlijk. Daartoe is het momenteel niet professioneel genoeg. Weet iedereen al hoe of wat? Nog minder waarschijnlijk als je kijkt naar de recente columns of de vrij waardeloze accounts van beroemdheden (binnen- en buitenlands). Wat brengt de toekomst? Moeilijk in te schatten. Ik verwacht dat Twitter zich naast Facebook zal plaatsen als het medium bij uitstek waarop mensen hun informatie in eerste instantie zullen halen. Of ze zich achteraf verder verdiepen, hangt af van hun eigen inzet, tijd en wil. Daar kunnen alle Twitters van de wereld niets aan veranderen!

Het verleden?

Hoewel de parallellen met de voorbije eeuwen niet altijd even rechtlijnig te trekken zijn, vallen toch enkele zaken op:

• - De Kerk verkeert in een staat van crisis. Haar boodschap geniet nog weinig ondersteuning, de “gewone” mens is elders.
• - Kunst als motief is nog nooit zo afwezig geweest als nu. Weinig kerken stralen nog grandeur uit. Soberheid en uitgemergelde eenvoud zijn de sleutelwoorden.
• - Zwakke leidersfiguren leggen het af tegen sterke wereldse “herders”. De Kerk kan zich niet langer beroepen op haar uitstraling als centrum van wijsheid en eendracht.

Hoe kan je hier de kunst plaats in geven? In het verleden werd de Kerk geteisterd door de Reformatie, een sterke anti-katholieke gedachtegang met Luther en Calvijn als bekendste namen. Een nieuwe golf woei door het landschap en trok velen mee in haar kielzog. Maar de Kerk reageerde met ijzeren hand: via een uitgekiend kunstprogramma wierp ze zich op als enige ideaal. De barok met talrijke bekende namen, talrijke bekende kunstwerken en talrijke imposante gebouwen ontspon zich als een zwaargewicht in de machtsstrijd. De reformatie werd contra-reformatie en in ijltempo heroverde de Kerk het verloren gebied. Slechts kleinere gebieden boden weerstand of vluchtten in het clandestiene. De barok had haar taak perfect uitgespeeld, de Kerk had gewonnen.

En nu?

Het is weinig waarschijnlijk dat de Kerk een tweede barok-periode kan inroepen. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft daar immers een grondig stokje voorgestoken. Maar haar stilzwijgen mag niet langer getolereerd worden, ook niet van binnen uit. Ze moet zich eendrachtig naar buiten opstellen, geleid door kleinere congregaties van bisschoppen, die veel dichter bij het volk staan dan de paus in zijn paleis. De curie is te wereldvreemd, te oud, te versleten om de verzuchtingen in de straat te aanhoren. Lege kerken, hopeloze priesters en weemoedige ouderlingen zijn het resultaat. De barok draaide niet enkel om kunst, maar om een idee, Het Idee: de Kerk opnieuw herstellen in haar eer en glorie, haar opnieuw een houvast maken. Een houvast die zovelen nodig hebben maar niet vinden.

Ik geloof steevast dat een juist programma van bestraffing van de schuldigen, benadering van de slachtoffers en (hopelijk) verzoening de peilers zijn waarop de Kerk haar beleid moet bouwen. De kunst heeft haar in het verleden geholpen. Mag ze er deze keer opnieuw uit leren, zij het met een open, moderne geest.