Naar aanleiding van steeds meer kritische stemmen over Twitter, het gebruik en haar gebruikers, is het misschien tijd dat de gebruikers ook een keer het woord krijgen. Recent nog las ik, met enig ongeloof, over de vooroordelen die nog steeds bestaan over Twitter. De column in kwestie kreeg ruime aandacht onder de Twitter-gebruikers (ook wel Tweeps geheten), bracht enkele interessante meningen naar voren en stierf tenslotte weg.
Twitter, wat is het?
Maar vooral, wat is het niet? Twitter is geen communicatieplatform in strikte zin. Daarmee bedoel ik dat je geen een-op-een-relatie kan opbouwen met iemand waarin je lange zinnen en discussies ontspint. Daartoe dient e-mail en zal het ook altijd blijven dienen. Of misschien nog iets meer wereldvreemd: je ontmoet elkaar thuis of op een ontmoetingsruimte, die je uiteraard vrij mag kiezen. Twitter is wel een communicatieplatform om snel informatie uit te wisselen. Informatie die de wereld op zichzelf ook zou bereiken, maar niet aan de snelheid waarmee de digitale gemeenschap de dag van vandaag gewend is. Ik denk maar aan de onlusten in Iran, de berichten over Ijsland en haar aswolk, … Is dit gevaarlijk? Absoluut! Niemand kan als moderator tussen beide komen, een druk op de knop en het bericht wordt alweer doorgestuurd naar nieuwe lezers (een retweet in het vakjargon). Is het doeltreffend? Zeer zeker. Informatie, positief en negatief, bereikt het publiek dat het wenst te bereiken. Werkt het vervelend? Ja en nee: soms ontvang je info die je graag wenst te raadplegen, soms ben je het slachtoffer van twitspam, een iet wat vervelende neiging van (vaak beginnende) gebruikers om hun privéleven openbaar via Twitter te verkondigen.
Maar dat is toch net het probleem?
Dat klopt! Twitterleken, die zich net op het platform storten, zien nog niet de meerwaarde in en tweeten er maar op los, zonder enig besef van inhoud of doelpubliek. Vooral dit laatste is iets waar Twitter zich onderscheidt van overige kanalen: je richt je langzaam tot een ensemble van volgers, die je bewust volgen en die dus ook bewust naar je boodschap willen luisteren. Zij zullen snel afhaken wanneer de boodschap nutteloos blijkt, niet interessant of gewoonweg storend. Mijn persoonlijke ervaring met Twitter leert me dat dit vooral voor culturele instanties een belangrijke motivatie is. Zelf onderhoud ik, naast mijn eigen account, ook dat van een kerk in het Vlaamse landschap (@stgummaruslier). Ik kan me, als medewerker (ik ben vrijwilliger), niet permitteren om rotzooi het web op te sturen. Het lijkt me ook wat vreemd dat een kerk een boterham met choco zou eten of zich op het wc volop zou uitleven. Toch lijkt het vaak nog dat buitenstaanders dit idee erop nahouden. Kijk je echter verder dan je digitale neus lang is, dan zie je een wereld die leeft, ideeën ontwikkelt en informatie uitwisselt. Twitter leeft en daar valt niks aan te veranderen.
Hoe kan ik het zelf beter?
Sluit jezelf af van vooroordelen en ontdek het zelf. Wees doelbewust in wie of wat je wil volgen. Persoonlijk ben ik op Twitter actief in de zoektocht naar e-culture, een ruim begrip dat vooral zoekt hoe web2.0 een meerwaarde kan betekenen voor de culturele sector. Het is verbazend hoe levend dit idee is op Twitter, hoe levend dit idee is in het buitenland en hoe erbarmelijk onze sector er aan toe is! En dit allemaal van op Twitter zelf! Jong en oud leeft op Twitter, deelt mee, weerlegt maar vooral discussieert en ondervindt. De discussie leeft nadat ze veel te lang is weggeweest. Denk dus na en bezin grondig voor je begint. Kijk bij jezelf waarom je op Twitter wil en wat je kan meedelen aan de wereld. De open encyclopedie, die het web is, kan er enkel maar beter van worden.
En wat dan met de donkere kanten van het web?
Twitter biedt geen uitweg, maar reikt de hand. Zoals vermeld, er zijn geen moderatoren. Enkel gebruikers en hun mening. Dit heeft echter ook het omgekeerde effect: net omdat er zoveel gebruikers onmiddellijk toegang hebben tot gelijksoortige bronnen, kunnen zij als moderator optreden. Zij kunnen correcties maken, feiten weerleggen of de discussie verleggen naar de ware achtergrond. Een reactie, tweet of retweet, is snel geplaatst en kan op haar manier een zelfstandig leven leiden. Ook dit is een moeilijk te omkaderen principe, nogmaals wegens het gebrek aan een centrale moderatie. Uiteraard zal er misbruik optreden en zullen minder koosjere organisaties Twitter ontdekken. Maar ik heb er vertrouwen in dat de online gemeenschap haar eigen paden reeds bewandeld heeft en snel genoeg de kat aan de bel kan binden. Althans, dat hoop ik toch.
Dus … ?
Twitter is niet langer die gesloten gemeenschap, met boodschappen van weinig algemeen nut. Gebruikers zijn bewuster van de mogelijkheden, informatiedeling is een sterk principe en de vinger wordt heel strikt aan de pols gehouden. Het brengt enorme gevaren met zich mee maar ook grote kansen. Kansen die misschien andere organen niet hebben gekregen of nooit zullen krijgen. Zal Twitter onze nieuwsdienst worden? Het lijkt me vrij onwaarschijnlijk. Daartoe is het momenteel niet professioneel genoeg. Weet iedereen al hoe of wat? Nog minder waarschijnlijk als je kijkt naar de recente columns of de vrij waardeloze accounts van beroemdheden (binnen- en buitenlands). Wat brengt de toekomst? Moeilijk in te schatten. Ik verwacht dat Twitter zich naast Facebook zal plaatsen als het medium bij uitstek waarop mensen hun informatie in eerste instantie zullen halen. Of ze zich achteraf verder verdiepen, hangt af van hun eigen inzet, tijd en wil. Daar kunnen alle Twitters van de wereld niets aan veranderen!